پژوهش های نوین در علوم دامی

پژوهش های نوین در علوم دامی

اثر افزودنی‎های مختلف در بهبود تخمیر جیره‌های آلوده به آفت‎کش فن‎پروپاترین در شرایط برون‌تنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
بقایای آفت‌کش فن‌پروپاترین در خوراک با برهم‌زدن تعادل جمعیت‌های میکروبی، موجب کاهش شدید بازده تخمیر شکمبه‌ای و مشکلات سلامت می‌شود. این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی افزودنی‌های آلی و معدنی در کاهش اثرات منفی فن‎پروپاترین بر فرآیند تخمیر شکمبه به‌صورت برون‌تنی انجام شد. آزمایش با روش تولید گاز (25 تیمار، 4 تکرار و ۲ سری) در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. تیمارها عبارت بودند از: شاهد (فاقد آفت‌کش و افزودنی)، دزهای 250، 500، 750 و 1500 میکرولیتر فن‌پروپاترین بدون افزودنی، و جیره‌های آلوده به آفت‌کش به‌همراه ۲ یا ۳ درصد افزودنی (تفاله انار، بیوچار پوست گردو، مخمر، زئولیت یا پرلیت). طبق آزمایش‌های ابتدایی، فن‌پروپاترین در دز ۲۵۰ میکرولیتر و کمتر ‎اثری بر تخمیر نداشت، اما دز ۱۰۰۰ میکرولیتر و بیشتر موجب توقف کامل تخمیر شد. بنابراین، اثر افزودنی‌ها فقط در کنار دزهای ۵۰۰ و ۷۵۰ میکرولیتر آفت‌کش بررسی گردید. تولید گاز، ناپدیدشدن ماده آلی، محتوای انرژی، سوبسترای تجزیه‌شده، پروتئین میکروبی، پروتوزوآ، توده میکروبی، آمونیاک، اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و ترکیب گازها تعیین شد. نتایج نشان داد تمامی افزودنی‌ها توانستند بخش قابل‌توجهی از اثرات منفی فن‌پروپاترین بر تخمیر را خنثی کنند، هرچند عملکرد افزودنی‌ها یکسان نبود. در دز 500 میکرولیتر آفت‌کش، ۳ درصد زئولیت بهترین اثر را داشت، به‌طوری که ناپدیدشدن ماده آلی و انرژی جیره را به حد شاهد بازگرداند (05/0>P). در دز 750 میکرولیتر فن‌پروپاترین، تفاله انار و زئولیت در سطح 3 درصد موجب بیشترین بهبود در ناپدیدشدن ماده آلی جیره‌های آلوده شدند (05/0>P). تولید توده میکروبی و پروتئین میکروبی با گنجاندن افزودنی‌ها در جیره‌های آلوده به آفت‌کش افزایش یافت (05/0>P). افزودنی‌های پرلیت و مخمر اثرات خفیف‌تری در بهبود کلی شاخص‌های تخمیری جیره‌های آلوده نشان دادند. در مجموع، کاربرد افزودنی‌های آلی و معدنی (به‌ویژه تفاله انار، بیوچار و زئولیت) در جیره‌های آلوده به فن‎پروپاترین، به‌عنوان راهکاری تغذیه‌ای و زیست‌سازگار برای خنثی‌سازی اثر منفی این آفت‌کش قابل‌توصیه است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 17 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 19 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 13 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 11 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 11 خرداد 1405